Robotlar konuştuğunda içimizi hafif bir huzursuzluk kaplayan o tuhaf his var ya… İşte bilim insanları buna “tekinsiz vadi” diyor. İnsan gibi görünen ama insan gibi davranmayan robotlar, özellikle yüz ve konuşma söz konusu olduğunda bizi rahatsız edebiliyor. Columbia Üniversitesi’nden araştırmacılar ise bu soruna iddialı bir çözümle geliyor… Gerçekçi dudak senkronu yapan robot yüzleri.
Columbia Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nden Prof. Hod Lipson liderliğinde geliştirilen yeni robot yüzü, konuşma sırasında dudaklarını insanlara çok daha yakın şekilde hareket ettirebiliyor. Lipson’a göre robotların “ürpertici” görünmesinin temel nedenlerinden biri, dudaklarının bizim gibi hareket etmemesi. Uzun süredir ihmal edilen bu sorun, yeni çalışmayla doğrudan hedef alınıyor.
Konuşan ve şarkı söyleyen robot yüzü: Emo
Araştırmacılar, silikon deriye ve mıknatıslı bağlantılara sahip, karmaşık dudak hareketleri yapabilen insansı bir robot yüzü geliştirdi. “Emo” adı verilen bu yüz, 24 ünsüz ve 16 ünlüyü doğru ağız şekilleriyle ifade edebiliyor, hatta şarkı bile söyleyebiliyor.
Sistemin kalbinde ise ses ile dudak hareketini eşleştiren bir yapay zekâ modeli var. Bu model dilin anlamını değil, yalnızca seslerini analiz ediyor. Böylece Emo; Fransızca, Çince ve Arapça gibi eğitimde yer almayan dillerde bile doğru dudak hareketleriyle “konuşabiliyor”.
Robotların neden yüzü olmalı?
Robotlar yıllardır hayatımızda ama genellikle endüstriyel kollar ya da robot süpürgeler gibi “makine” görünümlülerdi. Yapay zekâ destekli sohbet sistemlerinin gelişmesiyle birlikte şirketler, robotların bizimle gerçek zamanlı ve doğal bir şekilde iletişim kurmasını hedefliyor.
İnsan-robot etkileşimi alanındaki araştırmalar da bunu destekliyor. 2024’te Berlin’de yapılan bir çalışma, empati ve duygusal ifade yeteneğinin etkili iletişim için kritik olduğunu ortaya koymuştu. İtalya’daki başka bir araştırma ise konuşabilen robotların karmaşık işlerde insanlarla daha iyi iş birliği yaptığını göstermişti.
Lipson’a göre gelecekte insansı robotlar hayatımızın her alanında olacak ancak tasarımın dikkatli yapılması şart. Örneğin robotların insan sanılmaması için mavi ten gibi ayırt edici özelliklere sahip olması öneriliyor.
Dudak senkronu teknolojisi de bu açıdan sadece teknik bir detay değil, robotların günlük hayatımıza ne kadar “doğal” girebileceğini belirleyen önemli bir gelişme ancak bunun sonuçlarının ne olacağını şimdilik bekleyip görmemiz gerekiyor.