Dünyada sinemanın kalbi Hollywood’da atıyor. En büyük bütçeli, en çok ilgi gören filmlerin ABD’den geldiğini görüyoruz. Bu filmler dünya çapında büyük başarılar yakalıyorlar. Ancak Hollywood filmlerine karşı farklı tutumları olan ülkeler var. Bunlardan biri de Çin. Öyle ki bazı filmler Çin’de çıkış yapmıyor.
Peki bazı Hollywood filmleri tüm dünyada vizyona girerken neden Çin’de yasaklanıyor? Aslında bu kararların arkasında Çin-ABD arasındaki siyasi gerilim dahil birçok farklı neden var. Gelin bu nedenlere bakalım.
Siyasi hassasiyetler ve kırmızı çizgiler
Çin sansür mekanizmasının en hassas olduğu nokta siyaset. Ülkenin egemenliğine aykırı en ufak bir görsel veya söylem, filmin anında yasaklanması için yeterli bir sebep. Özellikle Tayvan, Tibet ve Güney Çin Denizi gibi konular „kırmızı çizgi“ kabul ediliyor. Örneğin, Top Gun: Maverick filminde Tom Cruise’un ceketindeki Tayvan ve Japonya bayrakları, başlangıçta Çinli yatırımcıları ürkütmüş ve kaldırılması düşünülmüştü; ancak yapımcılar bu detayı koruyunca film Çin’de izleyiciyle buluşamadı.
Sadece bayraklar değil, Batı’nın milli sembolleri de bazen „Amerikan propagandası“ olarak görülüyor. Spider-Man: No Way Home filminin Çin vizyonu için yetkililerin, filmin finalindeki Özgürlük Heykeli sahnelerinin çıkarılmasını veya heykelin görünürlüğünün azaltılmasını talep ettiği biliniyor. Sony bu talebi reddedince, milyarlarca dolarlık hasılat potansiyeli olan film Çin pazarına giriş yapamadı.
Kültürel farklılıklar
Çin, toplum yapısını ve geleneksel değerlerini korumak adına içeriklere müdahale ettiğini de söylüyor. LGBTQ+ temaları, aşırı şiddet ve çıplaklık sansürün birincil hedefleri arasında. Örneğin, Bohemian Rhapsody filminde Freddie Mercury’nin cinsel yönelimine dair sahnelerin çoğunun kesildiğini görmüştük.
İlginç bir sansür kriteri de „doğaüstü olaylar ve hayaletler.“ Çin’deki resmi ideoloji, „hurafeleri ve dini propagandayı“ hoş görmüyor. Bu nedenle hayalet temalı bazı filmlerin bile engellendiği oluyor.
Ekonomik nedenler
Çin’in Hollywood filmlerine karşı takındığı tavrın arkasında sadece ideoloji değil, aynı zamanda ekonomik bir korumacılık da var. Ülkede her yıl vizyona girecek yabancı film sayısı için sıkı bir kota sistemi uygulanıyor. Bu sınırlı kontenjan, yerli yapımların gişede ezilmesini önlemek için kullanılıyor.
Sonuç olarak Hollywood’dan gelen filmlerin Çin’de sansür yemesinin arkasında toplumsal, siyasi ve ekonomik olmak üzere birçook farklı neden olduğunu söyleyebiliriz. Sansür yaklaşımı, Çin’deki milyarlarca insanın istedikleri filmleri izleme hakkını elinden alıyor