Suriye geçici hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki askeri gerginlik, ABD arabuluculuğunda varılan ‘ateşkes ve entegrasyon’ anlaşmasıyla sonuçlandı.
Anlaşma, Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi arasında imzalandı.
Geçici hükümete bağlı güçler, Halep’teki Kürt mahallelerini ele geçirmelerinin ardından vilayetin doğu kırsalındaki Deyr Hafir-Meskene hattına yönelmişti. SDG, “dost ülkeler ve arabulucuların çağrıları doğrultusunda” 17 Ocak’ta bölgedeki güçlerini Fırat’ın doğusuna çekti. Ancak geçici hükümete bağlı güçler bugün SDG kontrolündeki Tabka’ya saldırırken, Rakka-Deyrizor hattındaki bazı Arap aşiretleri de SDG’ye karşı ayaklandı. Gün boyunca bölgede yoğun çatışmalar yaşandı.
Abdi, yarın Şam’da
Eş-Şara, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile yaptığı görüşmenin ardından, “Bugün Sayın Mazlum Abdi ile bir görüşme yapmayı planlamıştık; ancak olumsuz hava koşulları nedeniyle görüşme yarına ertelendi” dedi.
Rakka-Deyrizor hattında SDG’ye karşı ayaklanan aşiretlere de çağrıda bulunan Eş-Şara, “Arap aşiretlerimize sükûneti korumalarını ve anlaşma maddelerinin uygulanmasına imkân tanımalarını tavsiye ediyoruz” ifadelerini kullandı.
Öte yandan, anlaşmaya ilişkin SDG ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nden henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Suriye’nin resmi haber ajansı SANA’nın aktardığına göre, 14 maddelik anlaşmanın tam metni şöyle:
Birinci madde: Suriye hükümet güçleri ile SDG arasında, tüm cepheler ve temas noktalarında derhal ve kapsamlı bir ateşkes sağlanırken; SDG’ye bağlı tüm askeri birimlerin Fırat’ın doğusuna çekilmesi, yeniden konuşlanma için bir hazırlık adımı olarak gerçekleştirilecektir.
İkinci madde: Deyrizor ve Rakka vilayetlerinin idari ve askeri olarak derhal ve eksiksiz biçimde Suriye hükümetine devredilmesi. Bu; tüm sivil kurum ve tesislerin kontrolünün devralınmasını, ilgili Suriye hükümeti bakanlıklarındaki mevcut çalışanların görevlerine iade edilmesi için derhal kararname çıkarılmasını ve hükümetin iki vilayetteki SDG çalışanlarını ve savaşçılarını ya da sivil yönetimi hedef almayacağına dair taahhüdünü içermektedir.
Üçüncü madde: Haseke vilayetindeki tüm sivil kurumların, Suriye devletine bağlı kurum ve idari yapılarla entegrasyonu sağlanacaktır.
Dördüncü madde: Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır kapıları ile petrol ve gaz sahalarını devralacak; bu kaynakların Suriye devletine geri dönüşünü sağlamak amacıyla hükümet güçleri tarafından korunmaları temin edilecektir.
Beşinci madde: SDG’ye bağlı tüm askeri ve güvenlik unsurlarının, gerekli güvenlik taramasından geçtikten sonra, Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısı içinde bireysel olarak entegrasyonu sağlanacaktır. Bu süreçte personele askeri rütbeleri ile mali ve lojistik hakları eksiksiz olarak verilecek; ayrıca Kürt bölgelerinin özel yapısı korunacaktır.
Altıncı madde: SDG yönetimi, devrik rejimin kalıntılarını kendi saflarına katmamayı taahhüt edecek ve Kuzeydoğu Suriye bölgelerinde bulunan devrik rejim subaylarının listelerini teslim edecektir.
Yedinci madde: Haseke Valiliği için aday atamasını öngören bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarılacak; bu adım, siyasi katılımın ve yerel temsiliyetin güvence altına alınması amacını taşımaktadır.
Sekizinci madde: Ayn el-Arab/Kobanî şehrinin ağır askeri unsurlardan arındırılması sağlanacak; şehrin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücü kurulacak ve yerel polis gücü, idari olarak Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı şekilde faaliyet gösterecektir.
Dokuzuncu madde: IŞİD mahkûmları ve kamplarıyla ilgili sorumlu idari birimler ile bu tesislerin korunmasından sorumlu güçler, Suriye hükümeti ile birleştirilecek; hükümet, bu alanların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğunu üstlenecektir.
Onuncu madde: SDG yönetimi tarafından sunulan ve merkezi devlet yapısında üst düzey askeri, güvenlik ve sivil görevleri üstlenecek lider adaylarını içeren liste onaylanacak; bu adım, ulusal ortaklığın güvence altına alınmasını amaçlamaktadır.
On birinci madde: 2026 yılına ait 13 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi; Kürt halkının kültürel ve dilsel haklarının tanınmasını, ayrıca önceki dönemlerden kalan düzenlemelerden kaynaklı hak kayıplarının ve mülkiyet haklarının geri verilmesini öngören hak ve medeni meselelerin çözülmesini kapsamaktadır.
On ikinci nadde: SDG, egemenliği ve bölgenin istikrarını sağlamak amacıyla tüm yabancı PKK liderlerini ve unsurlarını Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarmayı taahhüt etmektedir.
On üçüncü madde: Suriye devleti, IŞİD’e karşı terörle mücadeleyi sürdürmeyi; bu çerçevede uluslararası koalisyonun aktif bir üyesi olarak ABD ile ortak koordinasyonu sağlayarak bölgenin güvenliği ve istikrarını garanti altına almayı taahhüt etmektedir.
On dördüncü madde: Afrin ve Şeyh Maksud bölgelerindeki halkın güvenli ve onurlu şekilde evlerine dönmelerine ilişkin mutabakatların sağlanması için çalışmalar yürütülecektir.
*Eş-Şara ve Abdi arasında imzalanan anlaşmanın orijinal metni. (Kaynak: Suriye Cumhurbaşkanlığı/X)
(VC)