Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2025 verileri yayımlandı.
Verilere göre, Türkiye, Avrupa’ya ihraç ettiği gıdalarda pestisit (tarım zehiri) nedeniyle Hindistan’ın ardından en çok bildirim alan ikinci ülke oldu.
Greenpeace Türkiye’nin, RASFF’tan edindiği veriler ışığında Türkiye’nin 2025 pestisit karnesi şöyle şekillendi:
2025 yılında Avrupa’ya gönderilen gıdalarda tespit edilen pestisit bildirimlerinin başında 124 bildirim ile Hindistan geldi. Hindistan’ı 105 bildirimle Türkiye takip etti. Türkiye’yi sırasıyla 88 bildirimle Mısır, 48 bildirimle Çin ve 34 bildirimle Brezilya izledi.
Türkiye’nin aldığı 105 bildirimden 51’i sınırdan çevrildi. Sınırdan çevrilen ürünlerin başında biber geliyor. Sınırdan çevrilen ürünlerin yarısından fazlası (27) biber. Biberi, domates (9) ve nar (5) takip ediyor. Sınırdan çevrilen diğer ürünler ise limon (4), asma yaprağı (2), armut (1), greyfurt (1), mandalina (1) ve şeftali (1).
“Bakanlık, pestisit analizlerini kamuoyuna açıklasın”
27 biber bildiriminden 8’i Formetanate yani son derece toksik olan bir etken madde kaynaklı. Bu maddenin Türkiye’de biberde kullanılması yasaklı.
Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, Türkiye’nin son iki yıldır en çok bildirim alan ikinci ülke olmasının endişe verici olduğunu söyledi:
“Greenpeace Türkiye olarak sürdürdüğümüz Zehir Etme kampanyamızdaki talebimiz çok net; pestisit analizleri açıklansın. Ülke içinde bakanlıkça yapıldığı belirtilen pestisit analizleri sonuçlarına ulaşmak için zorlu bir mücadele yürütüyoruz. Kamuoyunun da konuyu yakından takip ettiği, kampanyamıza verilen 50 bini aşkın imza ile kendini gösteriyor. Bunun yanında mahkeme de geçen yılın sonunda analiz sonuçlarının açıklanmasına hükmetti. Verilere ulaşmanın zorluğunun yanında RASFF verileri oldukça kıymetli. Ancak sundukları tablo endişe verici. Özellikle 2024 yılında sınırdan en çok dönen biberin bu yıl da aynı sırada karşımıza çıkması biber üretiminde sistemik bir sorun olduğunu düşündürüyor. Bakanlığın pestisit analizlerini kamuoyuna açıklaması talebini yineliyor, sağlıklı gıdaya erişimin ve ne yediğini bilmenin hak olduğunu hatırlatıyoruz.”
Pestisit nedir?
Pestisitler, tarım ve halk sağlığı alanlarında kullanılan kimyasal maddelerdir. Bitkileri, hayvanları ve insanları korumak amacıyla böcekler, yabancı otlar, mantarlar, kemirgenler ve diğer zararlı organizmaların kontrol altına alınmasında kullanılır.
Tarımda verimliliği artırabilen pestisitler, çevre ve insan sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkileri nedeniyle dikkatli ve bilinçli biçimde kullanılmalıdır. Kalıntıları su kaynaklarını, toprağı ve hava kalitesini kirletebilir; biyolojik çeşitliliğe zarar verebilir.
Bu nedenle pestisit kullanımında etiket talimatlarına uyulması, entegre zararlı yönetimi (IPM) gibi sürdürülebilir yöntemlerin tercih edilmesi büyük önem taşır. (TY)