Kore Cumhuriyeti’nde (Güney Kore) eski cumhurbaşkanı Yoon Suk Yeol’un (okunuşu Yun Suk Yol) meclis kararı olmaksızın sıkıyönetim ilanına kalkışmaktan yargılandığı mahkemede savcılar Yoon’un hafifletici neden aranmaksızın idam cezasına çarptırılmasını istedi.
Salı günü, Yun’un „elebaşı“ olmakla suçlandığı sıkıyönetim ilanı davasında mahkeme, son suçlama ve savunmaları dinledi.
Yasa dışı sıkıyönetim ilanı
Yoon’un Aralık 2024’te Güney Kore’de sıkıyönetim ilan girişim sadece birkaç saat sürse de ülkeyi siyasi kargaşaya sürüklemişti. Yoon daha sonra parlamento tarafından görevden alınarak yargılanmak üzere tutuklanmıştı.
Güney Kore’deki „sıkıyönetim“ ilanı, Meclis kararıyla kaldırıldı
3 Aralık 2024
Güney Kore’de devlet başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Yoon resmen tutuklandı
19 Ocak 2025
Yoon, kendisine yönelik suçlamaları reddederek, sıkıyönetimin kamuoyunun dikkatini ana muhalefet partisinin yanlışlarına çekmeye yönelik sembolik bir jest olduğunu savundu.
Yoon’a yöneltilen en ciddi suçlama olan ayaklanma elebaşılığı, Kore Cumhuriyeti yasalarına göre ölüm veya müebbet hapis cezası gerektiriyor. Savcılar yasa uyarınca ölüm ya da müebbet hapis cezası talep etmek zorundaydı.
Kore’de idam cezası
BBC’nin haberine göre, Kore Cumhuriyeti yaklaşık 30 yıldır kimseyi idam etmedi. 1996’da, eski askeri diktatör Chun Doo-hwan (Çun Du-huan),1979’da askeri darbeyle iktidarı ele geçirmekten idam cezasına çarptırılmış, ancak cezası daha sonra müebbet hapse çevrilmişti.
Yoon davasında savcılar, sıkıyönetim ilanı girişiminde kimse öldürülmemiş olsa da, Yoon’un hedefinin daha az şiddet içermediğini savunuyor.
Duruşma
Salı günü Seul Merkez Bölge Mahkemesi’nde esas hakkındaki mütalaalarını sunan savcılar, eski cumhurbaşkanının „diktatörlük ve uzun süre başta kalmayı hedefleyen bir iktidar hırsı“yla hareket ettiğini ileri sürdüler.
Savcılar, „Bu olayda isyanın başta gelen mağdurları bu ülkenin halkıdır,“ dediler. „Ceza isteminde hafifletici hiçbir unsur dikkate alınmamıştır, tersine en ağır ceza verilmelidir.“
Duruşmada Yoon’un başarısız darbe girişimi sırasında milletvekillerinin tutuklanmasını emrettiğini söyleyen askeri komutanın tanık olarak dinlenmesini sağladılar.
Ayrıca, sıkıyönetim planlayıcıları arasındaki eski bir subayın hazırladığı ve aralarında gazeteciler, işçi önderleri ve milletvekillerinin de olduğu yüzlerce kişinin „ortadan kaldırılması“nı öneren bir notu da kanıt olarak sundular.
Yoon’un isyan davası, yönetimindeki diğer iki üst düzey yetkili eski savunma bakanı Kim Yong-hyun ve eski polis şefi Cho Ji-ho’nun (Ço Ci-ho) davalarıyla birleştirildi.
Savcılar, Kim için Yoon’un yasadışı emirlerini yerine getirmekten ömür boyu hapis, Ço için ise 20 yıl hapis cezası istedi. Davada beş sanık daha yargılanıyor.
Yoon’un savunması
Yoon, esas hakkındaki mütalaayı dinledikten sonra, Başkan olarak sıkıyönetim ilan etme yetkisine sahip olduğunu savundu. Yonhap haber ajansına göre, Yoon, bunu „ülkeyi mahvedecek olan kötülüğü“ bertaraf etmek amacıyla yaptığını söyledi.
Mahkemenin kararını şubatta açıklaması bekleniyor. Kore Cumhuriyeti’nde savcıların talep ettiği cezaların mahkemelerde her şart altında onaylanması söz konusu değil.
Güney Kore’nin mevcut cumhurbaşkanı Lee Jae-myung (Li Ce-myung), Yoon’un azledilmesinin ardından haziran ayında yapılan erken seçimle iş başına geldi.
Yoon, iktidardan düşmesine karşın, kendisini Lee liderliğindeki liberal Demokrat Parti’ye meydan okumaya cesaret eden bir dava insanı sayan aşırı sağ tarafından desteklenmeye devam ediyor.
(AEK)