17 Ocak Cumartesi günü Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da halk ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’nın özerk bölgesi Grönland’ı ele geçirme girişimini protesto için sokaklardaydı.
Cuma günü Trump’ın, planlarına karşı çıkan ülkelere „gümrük vergisi uygulayabileceği“ uyarısının yanı sıra ABD Kongresi’nden Cumhuriyetçiler ve Demokratların ortak heyetinin Kopenhag ziyareti de protestonun zamanlaması açısından önemli oldu.
„Grönland Grönlandlılarındır“
Danimarka ve Grönland bayraklarıyla gösterilere katılan protestocular, Kopenhag belediye binası önünde büyük Arktik adasının Grönlandca adıyla attıkları „Kalaallit Nunaat!“ (“Grönland Grönlandlılarındır”) sloganlarıyla Trump’ın istila hırsına meydan okudular
Sosyal medyada da binlerce kişi, Kopenhag, Aarhus, Aalborg, Odense ve Grönland’ın başkenti Nuuk’ta Grönland derneklerinin düzenlediği yürüyüş ve mitinglere katılacaklarını açıklamıştı.
„Grönland’ın demokrasisi ve temel insan haklarına saygı“
Danimarka’daki Grönlandlılar derneği Uagut, web sitesinde gösterierle ilgi olarak „Amaç, Grönland’ın demokrasisine ve temel insan haklarına saygı konusunda net ve birleşik bir mesaj göndermektir“ dedi.
Nuuk’ta „Grönland satılık değildir“ pankartlarıyla sokağa çıkan göstericiler
Grönland’ın başkenti Nuuk’ta da, yerel saatle 16:00’da, ABD’nin „Grönland’ı yasadışı yollarla ele geçirme planları“ protesto edildi. Göstericiler, Grönland bayrakları taşıyarak, ABD’nin Grönland üzerindeki iddialarına ve “satılık” söylemine tepki gösterdi. Egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkı vurgulandı.
Kopenhag’da yerel saatle 12:00’de başlayan miting öncesinde yaptığı açıklamada Uagut başkanı Julie Rademacher, „Son olaylar Grönland’ı ve hem Grönland’daki hem de Danimarka’daki Grönlandlıları baskı altına aldı“ dedi ve „birlik“ çağrısında bulundu.
„Gerilimler yükseldiğinde ve insanlar alarma geçtiğinde, kendimiz ve birbirimiz için çözümlerden çok daha fazla sorun yaratma riskiyle karşı karşıyayız. Grönland ve Danimarka’daki Grönlandlılara birlikte tavır alma çağrısında bulunuyoruz.“
„Harekete geçtik, birlikteyiz ve mücadeleyi destekliyoruz“
Düzenleyicilerden Kristian Johansen de açıklamasında, Grönland’daki gösterinin „harekete geçtiğimizi, birlikte durduğumuzu ve politikacılarımızı, diplomatlarımızı ve ortaklarımızı desteklediğimizi göstermek“ amacıyla yapıldığını söyledi.
Gene düzenleyicilerden Avijaja Rosing-Olsen, „Ülkemizin kendi kaderini tayin hakkına ve halkımız olarak bize saygı gösterilmesini talep ediyoruz,“ diye ekledi. „Uluslararası hukuka ve uluslararası hukuk ilkelerine saygı gösterilmesini talep ediyoruz. Bu sadece bizim mücadelemiz değil, tüm dünyayı ilgilendiren bir mücadeledir.“
Grönlandlıların yüzde 85’i Trump’a karşı
Ocak’ta yayımlanan son ankete göre, Grönlandlıların yüzde 85’i bölgenin Amerika Birleşik Devletleri’ne katılmasına karşı çıkarken yalnızca yüzde 6’sı destekliyor.
‘Güvenlik tehdidi yok’
ABD Kongre heyetinin Danimarkalı ve Grönlandlı üst düzey politikacılar ve iş isanı derneklerinin liderleriyle görüştüğü Kopenhag’da konuşan ABD Demokrat Senatörü Chris Coons, Grönland açısından Trump yönetiminin tutumunu haklı çıkaracak hiçbir güvenlik tehdidi olmadığını ısrarla vurguladı.
Trump’ın danışmanı Stephen Miller’ın Fox News’teki demecinde Danimarka’nın egemen Arktik topraklarını savunmaya gücü yetmeyecek çok küçük bir ülke olduğunu iddia etmişti.
Coons basına yaptığı açıklamada, „Grönland için acil bir güvenlik tehdidi yok, ancak iklim değişikliği, deniz buzunun erimesi ve nakliyat rotalarının değişmesiyle birlikte Arktikin güvenliği konusunda gerçek kaygılarımız da var.” dedi.
ABD heyetine başkanlık eden Coons, „Hem Amerikan Arktik bölgesinde hem de NATO ortaklarımız ve müttefiklerimizle birlikte Arktik güvenliğine daha iyi yatırım yapmanın yollarını araştırmamız için meşru nedenler var“ dedi.
Trump, Grönland’ın güvenliğini sağlamak için yeterince çaba göstermediği gerekçesiyle, NATO müttefiki Danimarka’yı defalarca eleştirmişti. ABD Başkanı, stratejik konumdaki Grönland’ın, Danimarka’nın bir parçası olarak NATO’nun güvenlik şemsiyesi altında olmasına rağmen bu görüşünü ısrarla ileri sürdü.
Fransa: „Avrupa egemenliğini savunacak“
Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanı Alice Rufo bu hafta yaptığı açıklamada, Avrupalı NATO üyelerinin, ABD de dahil tüm dünyanın „egemenliklerini savunacaklarını“ görmelerini sağlamak amacıyla Grönland’da askeri bir tatbikat için asker konuşlandırdığını söyledi.
İngiltere, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç, Arktik’te gelecekte yapılacak tatbikatlara hazırlık amacıyla adaya az sayıda askeri personel göndereceklerini açıkladı.
Danimarka Cuma günü yaptığı açıklamada, ABD’nin de tatbikata katılmaya davet edildiğini belirtti.
(AEK)