ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, İran’da 28 Aralık’ta başlayan rejim karşıtı protestolara yönelik müdahalelerde 495’i protestocu olmak üzere 538 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı
İran’da 28 Aralık’ta esnafın ekonomik krize karşı başlattığı ve kısa sürede Tahran başta olmak üzere Kürt kentleri de dahil olmak üzere yüzlerce kente yayılan rejim karşıtı protestolar 16’ncı gününde sürüyor. Protestolara yönelik rejim güçlerinin müdahalesi giderek sertleşirken, yüzlerce kişinin yaşamını yitirdiği ve binlerce kişinin gözaltına alındığı bildiriliyor.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı ise ülke genelinde 538 kişi yaşamını yitirdiğini ve bunlardan 495’inin protestocu olduğunu açıkladı. Aynı ajansa göre, son iki haftada 10 bin 600 kişi gözaltına alındı.
ABD’den müdahale mesajları
Protestocuların öldürülmesi nedeniyle ABD’nin İran’a müdahale edebileceği yönündeki açıklamalar sürerken, ABD Başkanı Donald Trump pazar günü yaptığı açıklamada İranlı yetkililerin kendisini aradığını ve “müzakere etmek istediklerini” söyledi. Trump, buna karşın “bir görüşmeden önce harekete geçmek zorunda kalabileceklerini” de ifade etti.
Trump, ABD’nin “çok güçlü seçenekleri değerlendirdiğini” belirterek, askeri saldırı seçenekleri hakkında bilgilendirildiğini söyledi. ABD Başkanı, “Konuyu çok ciddiye alıyoruz,” dedi. “Ordu da konuyu inceliyor ve çok güçlü seçenekleri değerlendiriyoruz. Bir karar vereceğiz” ifadelerini kullandı.
Wall Street Journal’a göre ise Washington’ın gündemindeki seçenekler arasında “çevrimiçi muhalif ağların güçlendirilmesi”, “siber saldırılar” ve “yeni yaptırımlar” da bulunuyor.
İran Meclis Başkanı ise olası bir ABD saldırısı durumunda İsrail ile birlikte ABD’nin bölgedeki askeri ve denizcilik merkezlerinin “meşru hedef” olacağını söyledi. İran yönetimi pazar günü, “ABD ve İsrail’e karşı verilen ulusal mücadelede öldürülen şehitler” için üç günlük yas ilan etti.
Hastanelerde ağır tablo
BBC’nin aktardığına göre hastane çalışanları, son günlerde ölü ve yaralı protestocular nedeniyle sağlık kurumlarının kapasitesinin aşıldığını belirtti. Reşt kentindeki bir hastaneye cuma gecesi 70 cenaze getirildi. Tahran’daki bir sağlık çalışanı ise “Yaklaşık 38 kişi hayatını kaybetti. Birçoğu acil servise ulaştığında zaten ölmüştü. Gençlerin başlarına ve kalplerine doğrudan ateş edilmişti” dedi.
İnternet kesintisi ve doğrulama sorunu
İran’da uluslararası basının sahada çalışması engellenirken, hükümet perşembe gününden bu yana kapsamlı bir internet kesintisi uyguluyor. Bu kesinti, 2022’deki “Jin, Jiyan, Azadî” protestoları sırasında uygulananlardan daha ağır.
Görüntüler ve çatışmalar
Meşhed, Tahran, Kermanşah, Buşehr ve İlam’da protestocular ile güvenlik güçleri arasında yoğun çatışmalar yaşandığı gelen bilgiler arasında. Bölgeden ulaşan görüntülerde güvenlik güçlerinin kalabalıklara doğru ateş açtığı, araçların ateşe verildiği ve sokaklarda yoğun silah seslerinin duyulduğu yer alıyor.
Pezeşkiyan: ABD ve İsrail suçlaması
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian, protestolardan ABD ve İsrail’i sorumlu tuttu. Pezeşkiyan, bazı kişilerin yurtiçi ve yurtdışında eğitildiğini, camilerin ve pazarların ateşe verildiğini iddia etti ancak bu açıklamalarına dair kanıt sunmadı.
DIŞ HABERLER
Базираната в САЩ информационна агенция "Активисти за правата на човека" съобщи, че 538 души, включително 495 протестиращи, са били убити по време на интервенциите срещу антирежимните протести, започнали на 28 декември в Иран.