Birleşmiş Milletler (BM), İran’daki durumu ‘değişken ve son derece endişe verici’ olarak nitelendirerek, ülkeye yönelik olası askeri saldırı imalarını içeren kamuoyu açıklamalarını kaygıyla karşıladıklarını belirtti.
BM Siyasi ve Barış İnşası İşleri ve Barış Operasyonları Daireleri Afrika’dan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Martha Ama Akyaa Pobee, „Ortadoğu’daki Durum“ kapsamında İran’daki gelişmeleri görüşmek üzere acil toplanan BM Güvenlik Konseyi’nde konuştu.
İran’daki durumu „değişken ve son derece endişe verici“ olarak niteleyen Pobee, „Bu bağlamda, İran’a olası askeri saldırıları ima eden çeşitli kamuoyu açıklamalarını endişeyle karşılıyoruz“ dedi.
Pobee, dış müdahale boyutunun İran’da zaten patlamaya hazır olan duruma istikrarsızlık kattığını vurgulayarak, daha fazla kötüleşmeyi önlemek için her türlü çabanın gösterilmesi gerektiğini söyledi.
TUTUKLU SAYISININ 18 BİNİ AŞTIĞI TAHMİNİ
Genel Sekreter Antonio Guterres’in tüm İranlıların şikayetlerini barışçıl ve korkusuz bir şekilde dile getirebilmeleri gerektiğine dair açıklamasını anımsatan Pobee, insan hakları gözlemcilerine göre, protestolarla bağlantılı olarak tutuklu sayısının 18 bini aştığının tahmin edildiğini belirtti.
Pobee, „BM bu rakamları doğrulayamasa da, yetkilileri tüm tutuklular için adil yargılama ve hukuki süreç haklarına saygı göstermeye çağırıyoruz“ dedi.
İran’a protestolarla bağlantılı davalara ilişkin infazları durdurma çağrısı yapan Pobee, „Tüm ölümler derhal, bağımsız ve şeffaf bir şekilde soruşturulmalıdır. Herhangi bir ihlalden sorumlu olanlar, uluslararası norm ve standartlara uygun olarak hesap vermelidir“ ifadesini kullandı.
Pobee, uluslararası ilişkilerde güç tehdidinin veya kullanımının yasaklanması da dahil olmak üzere, üye devletlerin anlaşmazlıkları BM Şartı ilkeleri çerçevesinde barışçıl yollarla çözme yükümlülüğü bulunduğunu kaydetti.
İRAN’DAKİ PROTESTOLAR
İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülkedeki gösteriler nedeniyle ölenlerin sayısının, 2 bin 615’e yükseldiğini duyurmuştu.
İran makamlarından gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Protestolarda şiddet olayları ve polis müdahalesinin artması üzerine 9 Ocak’ta ülke genelinde internet kesilmişti.