MİLLİYET.COM.TR / Rusya merkezli TASS haber ajansının aktardığına göre, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile ABD ve İsrail arasında yaşanan gerilimin üçüncü aşamasına girildiğini açıkladı. Garibabadi, Ortadoğu’nun kontrolsüz bir bölgesel çatışma sürecine sürüklendiğini söyledi.
‘ÜÇÜNCÜ AŞAMAYA GİRİYORUZ’
Garibabadi, “Şimdiye kadar üç aşama yaşandı. İlki 12 gün süren savaş, ikincisi savaşın bitiminden yedi ay sonra yaşanan huzursuzluktu. Şimdi üçüncü aşamaya giriyoruz” ifadelerini kullandı. İran çevresinde yaşanan gelişmelerin, çatışmanın yeni evresinin başladığını gösterdiğini belirten Garibabadi, ABD ve İsrail’in taktik değiştirdiğini ancak bu aşamada da “önceki iki aşamada olduğu gibi başarısız olacaklarını” savundu.
İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği de ABD’nin olası bir saldırısına karşı sert bir açıklama yayımladı. Açıklamada, İran’ın karşılıklı saygıya dayalı diyaloğa açık olduğu belirtilirken, “baskı altında kalınması halinde daha önce hiç olmadığı kadar sert karşılık verileceği” vurgulandı.
‘SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ ÜSLERİ HEDEF ALACAĞIZ’
İran’a yönelik tehditlerin ardından Yemen’deki Husiler de açıklama yaptı. Husiler, ABD’nin İran’a saldırması halinde tüm anlaşmalardan çekileceklerini ve topyekûn savaşa gireceklerini duyurarak “İran’a ilk füze ateşlenir ateşlenmez ABD ile olan tüm anlaşmaları geçersiz sayacağız. Suudi Arabistan’daki Amerikan üslerini hedef alacağız” dedi.
‘DEMİR YUMRUK’ TAHRAN’A YAKLAŞIYOR
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada “Tahran için zamanın daraldığına” dikkat çekerek İran’a doğru büyük bir ABD deniz gücünün ilerlediğini açıkladı. Trump, Tahran’ın nükleer program konusunda anlaşmaya varmaması halinde daha önceki benzemeyen çok sert bir askeri karşılık verileceği uyarısında bulundu.
ABD Donanması’na ait USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona eşlik eden muhriplerin İran’a yaklaştığı, Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi’nde üç Amerikan muhribinin daha görev yaptığı bildirildi. Ayrıca Boeing C-17 nakliye uçakları ve KC-135 yakıt ikmal uçaklarının artan faaliyetleri dikkat çekiyor.
İran sınırına yakın bölgelerde savunma analistleri tarafından „Demir Yumruk“ olarak da adlandırılanF-16, F-15E Strike Eagle ve A-10 Thunderbolt II uçaklarının konuşlandırıldığı, THAAD ve Patriot hava savunma sistemlerinin güçlendirildiği bildiriliyor. İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri unsurlarının da bölgeye sevk edilme ihtimali bulunuyor.
A-10 Thunderbolt II
‘TRUMP SÖZÜNÜ YERİNE GETİRİR’
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kongre’de yaptığı konuşmada İran’daki protestolarda ölü sayısının “binlerle ifade edilebileceğini” söyledi. Rubio, İran yönetiminin ekonomik çöküşe çözüm üretemediğini ve bu nedenle protestoların yeniden artabileceğini belirtti.
ABD’li Senatör Lindsey Graham ise Trump’ın İran halkının yanında olduğunu savunarak, “Başkan Trump verdiği sözleri yerine getirir” dedi. Almanya Başbakanı Merz de rejiminin “günlerinin sayılı olduğunu” söyledi.
ABD BASINI: TARİH BELLİ
ABD basınından Fox News, Trump’ın 30 Ocak’a kadar İran’a fiili bir deniz ablukası uygulanması için donanmaya talimat verdiğini öne sürdü. Washington’un, İran’daki iç karışıklıklar üzerinden askeri personeli “halkın yanında durmaya” çağırdığı, karşılığında yaptırımların kaldırılabileceği mesajı verdiği bildirildi.
Uzmanlar, Basra Körfezi’nin tamamen kapatılmasının doğrudan geniş ölçekli bir bölgesel savaş anlamına geleceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle daha olası senaryonun, siyasi olarak “abluka” olarak adlandırılan ancak askeri açıdan son derece riskli olan yoğun gemi denetimleri ve sürekli gözetim uygulaması olduğu belirtiliyor.
OLASI MİSİLLEME SENARYOLARI
Yunan basınından Banking News’e göre İran, ABD’nin hamlelerini açık şekilde “savaş eylemi” olarak nitelendiriyor ve tam operasyonel hazırlık ilan etmiş durumda. Olası bir çatışmada Tahran’ın masadaki tepki senaryolarının çok sayıda ve yüksek riskli olduğu değerlendiriliyor. Bu senaryolar arasında şunlar öne çıkıyor:
Amerikan savaş gemilerine karşı, insansız hava aracı filoları ve kıyı konuşlu füze sistemlerinin kitlesel şekilde kullanılması,
Yemen’deki Husiler ile Irak’taki İran yanlısı grupların, Kızıldeniz’deki ticari gemilere ve bölgedeki ABD üslerine yönelik saldırıları,
ABD’yi destekleyen Basra Körfezi ülkelerinin petrol ve enerji altyapılarının hedef alınması,
Ele geçirilen herhangi bir tankere misilleme olarak Amerikan ticaret gemilerinin alıkonulması; geçmişte uygulanan ve Washington’ın caydırıcılığının sınırlı kaldığı bu yöntemin yeniden gündeme gelmesi,
Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatılması; İran’a da ciddi ekonomik zarar verecek bu seçeneğin ise son çare olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
TRUMP’IN ‘ÖNGÖRÜLEMEYEN KOZU’ Trump , İran’ın dini lideriAli Hamaney’i“kolay hedef“ olaraknitelendirerek, ABD’nin onun tam yerini bildiğini iddia etti. Analistler, bu açıklamaların ardında, Venezuela’da Nicolas Maduro’ya karşı başarısız operasyona benzer şekilde, liderliğin fiziksel olarak etkisiz hale getirilmesi veya ele geçirilmesi senaryosunu görüyorlar.
Aynı zamanda Trump, muhtemelen kritik altyapıyı felç edebilecek bir darbe veya siber silah olan „gizemli bir silah“ kullanma tehdidini de dile getiriyor. Ancak Tahran hazırlıklarını tamamladı: Hamaney’in artırılmış güvenlik önlemleriyle yeraltı tesislerine sığındığı öne sürülüyor.
Yunan basınına da göre ABD’nin masasındaki bir diğer senaryo ise, protestoları öne sürerek vekalet güçlerinin koordinasyonunu zayıflatmak amacıyla Devrim Muhafızları’nın komuta merkezlerine bir saldırı düzenlenmesi.
Yunan basını ‘iki kritik risk’ diyerek duyurdu! ‘Türkiye’nin yeni güç kanalı, her türlü Ankara kazanacak’
Piyasalar alev alev! Gram altın kritik seviyeyi bir gecede aştı