Batman’ın Hasankeyf ilçesinde 12 bin yıllık tarihi yok eden Ilısu Barajı’nda tekne turu düzenlendi.
2019’da barajda su tutulmasıyla büyük bölümü Dicle Nehri’nin altında kalan antik kentte yapılan tur, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü koordinesinde Hasankeyf İlkokulu tarafından “Bir adım Hasankeyf’e, bir adım geleceğe” sloganıyla gerçekleştirildi.
İlçe Milli Eğitim Müdürü Murat Yağmur, etkinliği “Aile Yılı” ve “Yeşil Vatan” temasıyla düzenlediklerini belirtti.
Anadolu Ajansı’nın yayımladığı fotoğraflar, bir zamanlar Mezopotamya’nın kadim miraslarından biri olan Hasankeyf’in birçok noktasının betonla kaplandığını ortaya koydu.
12 bin yıllık geçmişiyle sayısız uygarlığa ev sahipliği yapan Hasankeyf, baraj projesi uğruna yok edilmiş; taşınan birkaç anıt yapı dışında, kentin özgün dokusu ve hafızası geri dönülmez biçimde kaybolmuştu.
Hasankeyf hakkında
Hasankeyf’in tarihi, Neolitik Çağ’a (yaklaşık M.Ö. 10.000) kadar uzanıyor.
Kent, tarih boyunca Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Emeviler, Abbasiler, Artuklular ve Osmanlılar gibi birçok uygarlığın egemenliği altında kaldı. Orta Çağ’da Dicle Nehri üzerindeki stratejik konumu nedeniyle önemli bir ticaret ve savunma merkezi olmuştur. Özellikle Artuklu Beyliği döneminde (12. yüzyıl) bilim, sanat ve mimaride büyük bir gelişme yaşanmış; köprüler, medreseler, camiler ve saraylar inşa edilmiştir.
Artuklu Köprüsü, El-Rızk Camii, Süleyman Camii, İmam Abdullah Zaviyesi, Kızlar Camii ve Ulu Camii önemli yapılar arasındadır. Yaklaşık 5 bin mağara barındıran kaya yerleşimleri, binlerce yıl boyunca insanların barınağı olmuştur.
Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi, 1950’lerden beri gündemdeydi ve 2006’da fiilen başladı. Baraj, 2019 yılında su tutmaya başladı ve 2020 yılında antik Hasankeyf’in büyük bölümü Dicle Nehri’nin suları altında kaldı.
2019’da bazı tarihi yapılar (örneğin Zeynel Bey Türbesi, Artuklu Hamamı, İmam Abdullah Zaviyesi) taşınarak yeni Hasankeyf yerleşimine nakledildi.
Arkeologlar, çevreciler, yerel halk ve uluslararası koruma örgütlerinin tüm mücadelesine rağmen Hasankeyf’in doğal peyzajı, kaya oyma yaşam alanları ve bütünsel tarihi dokusu geri dönüşü olmayan biçimde yok oldu.
Kaynak: Türkiye Kültür Portalı, Kültür ve Turizm Bakanlığı. (TY)